Kruidenwijding 2026

Duiding bij de kruidenwijding, hoogfeest Tenhemelopneming van Maria

Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk Damme

Op dit hoogfeest van de Tenhemelopneming van Maria
kijken we elk jaar aandachtig
naar dit 400 jaar oude schilderij van Jan Maes,
vooral naar het onderste deel.
Daar zien we het lege graf van Maria,
gevuld met geurige bloemen en kruiden.

Voordat onze streken over Jezus hoorden,
hadden de mensen hier een ander geloof en andere gebruiken.
Pas in de zevende eeuw werd Vlaanderen christelijk,
onder invloed van Frankische koningen
en rondtrekkende monniken en bisschoppen,
zoals Sint-Amandus, Sint-Eligius en Sint-Bavo.

De Keltische oogstfeesten werden rond 15 augustus afgesloten,
wanneer de graanoogst binnen was.
In dat beeld kunnen we zeggen dat ook Maria werd “geoogst”
en opgenomen in de hemel.
Het orthodoxe feest Dormitio Mariae, het ontslapen van Maria,
groeide later uit tot het katholieke feest
van de Tenhemelopneming van Maria.
Pas in 1950 werd als dogma bevestigd
dat de Onbevlekte Moeder Gods, altijd Maagd Maria,
na het voltooien van haar aardse leven,
met lichaam en ziel in de hemelse glorie is opgenomen.

Het lichaam behoort tot de aarde, de ziel tot de hemel.
Die voorstelling is zo oud als de mens zelf.
We leven met een bewustzijn
dat verder reikt dan het lichamelijke, tastbare en zichtbare.
Hoe ver we soms ook van de natuur afstaan,
waarvan we onlosmakelijk deel zijn,
toch blijft er een besef van ontzag en eerbied
voor alles wat ons omringt.

Wie naar de natuur kijkt, kan denken aan een Schepper:
aan iets of Iemand die alles draagt.
In elk blad, elke bloem en elk kruid
vermoeden wij een goddelijke aanwezigheid,
of minstens een verwijzing naar de Schepper.
Het boek van de natuur lezen is, net als de Bijbel lezen,
een weg om Gods werking te ontdekken.

Daarom schreef ik dit korte gedicht
die jullie straks op een kaartje meekrijgen:
“God van alle leven, de natuur is de zichtbaarheid van uw pracht.
Elke bloem bezingt uw scheppingskracht.
Elk blaadje, elk kruid, is een bewijs dat U bestaat.
En er is geen god, behalve U, die ons verstand te boven gaat.”

Zo’n 5 miljard keren per dag wordt door moslims beleden
dat er geen god is dan God.
Ook wij herkennen daarin iets wezenlijks:
God is groter dan wat wij kunnen vatten
en laat zich niet opsluiten in woorden, beelden of begrippen.
Onze God valt niet samen met de schepping.
Hij is niet zomaar de bloem, het blad of het kruid zelf.
Toch kan alles in de natuur een vingerwijzing zijn naar het hogere:
naar dat wat ons overstijgt en ons verstand te boven gaat.
Wanneer wij bloemen en kruiden zegenen,
aanbidden wij dus niet de natuur,
maar danken wij de Schepper die haar schoonheid,
kracht en vruchtbaarheid heeft gegeven.
Zo wordt de kruidenwis een eenvoudig teken van eerbied:
voor de aarde die draagt, voor het leven dat groeit,
en voor God die in alles zijn spoor nalaat.

Kruidenwijding (gebed naar het Rituale Romanum)
God van liefde, Schepper van al wat zichtbaar en onzichtbaar is,
U hebt niets zonder doel geschapen: zegen deze kruiden,
uit de aarde gegroeid tot nut van mens en dier.
U liet deze kruiden en gewassen groeien en bloeien,
elk met hun geur en kleur, eigen aard en vruchtbaarheid.
Elk kruid heeft zijn eigen taak:
als voedsel, als smaakmaker,
als geneeskrachtig middel
of als bescherming tegen ziekte en onheil.
Wij vragen U deze kruiden, veldbloemen
en graangewassen in uw goedheid te zegenen,
zodat zij, naast hun natuurlijke kracht die U gaf,
door uw zegen vervuld worden met uw liefdevolle genade.
Mogen zij in uw naam gebruikt worden voor mens en dier
en bescherming bieden tegen alle ziekte en onheil. Amen.

(lees onder foto de uitleg van de 7 elementen in de kruidenwis 2026)